Enerji güvenliği sağlansın (1)
BursaRay çalışmadı… Telefonlar sustu… Sanayi tesislerinde üretim durdu… Bankalarda işlem yapılamadı… ATM’ler para vermedi… Çek-senet ödenemedi… İnternet sustu… Restoran ve kafeteryalarda servisler kapandı… Televizyon ve gazetelerde haber akışı durdu… Kombiler yanmadı… Hastanelerde ameliyatlar yapılamadı… İhracat ve ithalatta büyük sıkıntı yaşandı… Bunlar Türkiye’nin 78 il, ilçe ve köylerinde yaşandı… Sadece, Iğdır, Hakkari ve Van’da elektrik vardı, çünkü bu iller elektriğini İran’dan gelen hatlardan alıyordu…
Özetle daha 3 gün önce elektrik kesintisi hayatı felç etti.
Bursa’da da saat 10.36’dan itibaren hayat durma noktasına geldi. Metro ve tramvay seferleri iptal olunca devreye ek otobüs seferleri konuldu. Üzerinde herhangi bir yazı olmayan minibüsler duraklara yanaştı ve Mudanya Yolu’ndan Kent Meydanı’na kadar bedava taşıma yaptı. Kapalıçarşı’da, pazarda alışverişler mum ışığı altında yapıldı. Kuyumcular oldukça tedirgindi… Bir bankanın önünde “çek ödeme günüm ve ben ödeme yapamıyorum. Kara listeye gireceğim” diye dövünen insanlar gördüm.
Hemen herkes kesinti hakkında çeşitli varsayımlar üzerinde akıl yürütüyordu. Her biri uzmandı sanki… “PKK bombalamıştan tutun da teröristler bu işin merkezine girmiş” diyenlere kadar onlarca farklı senaryo uyduranlar vardı…
Bakın Bursa’da daha neler oldu…
Kesinti sonrası BursaRay vagonlarında mahsur kalan vatandaşlar tahliye edildi… Kent merkezindeki nostaljik tramvay da kesinti nedeniyle seferlerine ara verdi. Ancak ring yapan T-1 İpekböceği çalışmasına devam etti; Çok şaşırdım… Sanırım güçlü bir jeneratörü vardı… BursaRay çalışmasına saat 16.20 itibariyle yeniden başladı…
Hastane ve alışveriş merkezlerinde de jeneratörler devreye girdi. Baz istasyonlarının bazıları ise aküyle beslendiği için GSM ile iletişimde sıkıntılar yaşandı… Güç kaynağı kullanan işyerleri ise akülerin bitmesiyle işleyemez hale geldi. Hastanelerin yoğun bakım servislerinde jeneratör sistemleri devreye girdiği için sıkıntı yaşanmadı… Bu arada trafik sinyalizasyon sistemi de çalışmadı. Sürücülerin birbirlerini kollayarak geçiş yaptıkları noktalara bir süre sonra polisler geldi ve düzeni sağladı. Akşama doğru benim de almak zorunda kaldığım mum satışları tavan yaptı. 50 kuruşluk mum 1 liradan satıldı… Besaş ekmek satış noktalarında ekmek kalmadı.
Elektriklerin kesilmesi en çok sanayi kuruluşlarını vurdu. Fabrikalarda çarklar durdu, işletmelerde faaliyetler aksadı. Gümrük kapıları başta olmak üzere jeneratör olan yerlerde hizmetlerin bir bölümü sürdürülebildi.
Gelelim üretim kaybına… TÜİK’in 2014 yılına ilişkin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) sonuçlarına göre; “Türkiye’nin bir yıllık milli gelir üretimi 800 milyar dolar. Bunu 365 güne bölelim (ki tatil günlerini çıkarmamız gerekir ama çıkarmayalım), günlük üretimi 2,2 milyar dolar. Böylece elektrik kesintisi nedeniyle 1 saatte Türkiye’nin yaşadığı üretim kaybı yaklaşık 100 milyon dolar…
Enerji konusunda atılacak adımlar yenilenebilir ve sürdürülebilir olmak zorunda. Ne yaparsanız yapın öncelik güneş ve rüzgarda olmalı. Kaçak ve kayıplar da engellendiğinde Türkiye’nin sorunu kalmaz.
Olağanüstü durumlarda devreye girecek altyapı konusunda sınıfta kaldık. Şimdiden hatırlatmak zorundayım.
Yoksa bu kesintiler nedeniyle insanımızın ülkeye olan güveni her gün biraz daha azalır…
